Дипломная работа

от 20 дней
от 9999 рублей

Заказать

Курсовая работа

от 10 дней
от 1999 рублей

Заказать

Реферат

от 3 дней
от 699 рублей

Заказать

Контрольная работа

от 3 дней
от 99 рублей
за задачу

Заказать

Диссертация

Сроки и стоимость индивидуальные

Заказать

Главная - Религия и мифология - Міфалагічныя вытокі купальскага абраду ў беларусаў.

Міфалагічныя вытокі купальскага абраду ў беларусаў. Религия и мифология. Дипломная

  • Тема: Міфалагічныя вытокі купальскага абраду ў беларусаў.
  • Автор: Ольга
  • Тип работы: Дипломная
  • Предмет: Религия и мифология
  • Страниц: 54
  • Год сдачи: 2008
  • ВУЗ, город: БГПУ им.М. Танка (г.Минск)
  • Цена(руб.): 1000 рублей

Заказать персональную работу

Выдержка

Уводзіны
Сталае свята летняга сонцавароту, якое вядома яшчэ пад назвай Купалле, Купаллё, Іван ці Ян купальны - самае маляўнічае па колькасці прыгожых язычніцкіх звычаяў гадавое свята, дахрысціянская сутнасць якога засталася амаль не кранутай да нашых дзён. Першыя беларускія фалькларысты 18 ст. З. Даленга-Хадакоўскі і А. Меер сведчылі, што нашы землі палалі кпальскімі вогнішчамі і што Купала найбольш часта ўпамінаецца ў песнях беларусаў. Назва свята справядліва звязваецца з культам Сонца - жыццядаўцы стваральных сіл прыроды. Купальскія вогнішчы і былі яго адлюстраваннем, увасабленнем, праз якія скакалі з магічнымі мэтамі, часцей за ўсё папарна. Іх дапаўнялі ўзнятыя на шастах палаючыя колы, паходні з берасты з іх вогненнымі кругамі, якія стварылі дзівосна-фантастычнае адлюстраванне Сонца на зямлі ў кароткую ноч з 6 на 7 ліпеня.
Свята Купалы прыналежыць да ліку самых ушанаваных, важных і «разгульных» свят у годзе. У ім прымала ўдзел усё насельніцтва, прычым традыцыя патрабуе актыўнага ўключэння кожнага ва ўсе абрады і дзействы, як правіла, звязаныя з вадой, агнём і раслінным мірам.
У гадавым каляндарным цыкле свята Купалы суадносіцца са «сталасцю» (Каляда «нараджэнне» і «малалецтва», Вялікдзень «юнацкасць», Купала «сталасць», Таусень «старасць», Каляда «смерць» і ізноў «нараджэнне»). Перыяду «сталасці» адпавядаюць і такія паняцці як «шлюб», «жаніцьба» і інш.
Дата імпрэзы Купалы рухомая і звязаная з спалучэннем двух астранамічных падзей - летнім сонцастаяннем (22 чэрвеня) і найблізкім да яго поўняй. За аснову бярэцца дата сонцастаяння - гэтая галоўная падзея. Калі найблізкая поўня моцна абароніць ад 22 чэрвеня, то Купала святкуецца сапраўды па сонечнай даце, а калі поўня блізка да сонцастаяння (не далей 2-3 дзён назад і 7 - 10 дзён наперад), то святкуецца ў ноч спалучэння гэтых падзей. Калі Купала святкуецца ў перыяд спалучэння сонцастаяння і поўні, то гэта ўжо не проста Купала, але Вялікая або Моцная Купала.
Калі Купала Моцная, то асноўным містычным матывам купальскіх містэрый з'яўляецца Шлюб, калі пры гэтым поўня непасрэдна папярэднічае даце сонцастаяння, то акцэнтуецца Некранутасць (развітанне з Некранутасцю), калі рушыць услед, то кіроўным матывам з'яўляецца Шлюб.
Калі Купала не з'яўляецца Вялікай, то вельмі важным містычным матывам (акрамя Шлюбу) з'яўляецца Смерць. Бо акцэнт у гэтым выпадку робіцца не на спалучэнні Моцнага Сонца і Моцнага Месяца, а толькі на Сонца, якое з гэтага дня пачынае меншаць.
Характэрна, што, у сілу шэрагу чыннікаў, апярэджанне Купалай даты летняга сонцастаяння меней пераважна, чым запазненне. Гэта добра відаць па дапушчальным змешванні даты Вялікай Купалы адносна 22 чэрвеня - усяго паўтыдню назад і амаль дзве тыдня наперад. Адпаведна і максімальнае выдаленне поўні ад Купалы таксама атрымліваецца "нелінейным" - паўтары тыдні назад і дзве з паловай тыдня наперад (астранамічна максімальная дыстанцыя без уліку кірунку - дзве тыдня).
Рухомасць дакладнай даты і ўлік найблізкай поўні вызначаюць своеасаблівы характар усяго свята - акрамя пэўнай даты Купальскай Ночы мае месца і так званая «Купальскі тыдзень», «Русальскі тыдзень» або «Русаліі». Заўважым, дарэчы, што «тыдзень» тут паняцце не строга каляндарнае - у рэальнасці яна можа доўжыцца і дзве, і тры каляндарных тыдня.
Адзін і той жа прынцып азначэння дат свят выкарыстоўваецца для ўсіх свят, звязаных з чатырма ключавымі кропкамі сонечнага каляндара (два сонцастаяння і два раўнадзенства) - для Каляды, Велікдня, Купалы і Таусеня. Усе гэтыя святы, акрамя дакладнай (рухомы) даты маюць яшчэ і сваю «тыдзень» (Русаліі, Калядкі і інш.)
Рухомасць Велікдня, напрыклад, вымусіла хрысціян (якія наўмысна «накрывалі» паганскія святы хрысціянскімі) увесці так званую «Александрыйскую пасхаллю» - формулу вылічэння даты Вялікдня, якая ў старажытнасці супадала (за малым выключэннем) з формулай паганскай. Адгэтуль жа і так званая «Велікодны тыдзень» і назоў Вялікдні, супадальнай з святам Дабравешчанні «Кірыя-Вялікдзень» ад грэцкага слова «кирас» («моцны»).
Аднак бяздумна ўжываць «зваротную» тэхналогію для ўзнаўлення дат паганскіх свят нельга. Дата Яна-Купалы, напрыклад, па-першае, перастала быць рухомы, а, па-другое, спазняецца зараз па стаўленні да даты летняга сонцастаяння аж на 13 дзён, «з'ехаўшы» разам з недакладным Юліянскім каляндаром.
Але ж як бы ні было тое гісторыя. А сёння Купалле святкуецца і ў горадзе, і ў вёсцы, і зяўляецца адным з самых любімых і ўшанаваных свят беларускага народу. Так было, так ёсць і так, напэўна, будзе, пакуль існуе жыцця на Зямлі і Сонца усходзіць і заходзіць.

1.Генезіс купальскага абраду ў беларусаў.
Мноства паданняў звязана з тэмай агню нябеснага і зямнога, барацьбы дабра і зла, света і цемры. Мноства абрадаў славянскай культуры звязана з ачышчэннем. Беларуская культура не стаіць асабняком ад іншых славянскіх культур, ус яны, цесна перапляценныя, ствараюць непаўторна-містычны малюнак казкавага ўспрыцця рэальнасці.
Беларускае паганства не было адасобленае ад вераванняў роднасных і суседніх народаў славянскіх і іншых, жывучых побач і далей, яно з'яўляецца самастойным фрагментам старажытнай індаеўрапейскай рэлігіі, які развіўся ў першае тысячагоддзе нашай эры. Амаль поўная адсутнасць сведчанняў аб славянскай рэлігіі да 6 стагоддзі і малы іх лік, якія адносяцца да перыяду ад 6 у. па 11 у., змушае навукоўцаў аднаўляць найстаражытную славянскую рэлігію, выкарыстаючы сучасны матэрыял (запісы 19-20 ст.) і ўжываючы параўнальна-гістарычны метад, падобны таму, які ўжываецца ў лінгвістыцы. Параўнальна - гістарычны метад разам з арэальна - тыпалагічным і культурна - геаграфічным (збольшага і лінгвагеаграфічным) даюць магчымасць вылучыць архаічныя з'явы з масы інавацыйных і з адноснай дзеллю верагоднасці прадставіць іх як праславянскія, язычніцкія. Пры гэтым, у адрозненне ад хрысціянства, уяўлялага сабой досыць суцэльную, устойлівую, структурна аднастайную, зачыненую сістэму дагматаў і рэлігійных знакаў, славянскае паганства з'яўлялася неаднастайнай адчыненай сістэмай, у якой новае ўжывалася са старым, стала дапаўняла яго, утворачы цэлы шэраг напластаванняў.
Калі ж паглядзець на генэзу, на паходжанне народных гледжанняў аб чароўнай сіле і гледжанняў аб сіле нячыстай, то першыя ўзыходзяць да хрысціянства, а другія - шмат у чым да славянскага паганства. Гэта давала падставу яшчэ ў 19 у. казаць аб распаўсюджаным у славян дваеверу. Прытым паняцце дваеверра ўжывалася не гэтулькі ў дачыненні да гістарычнага працэсу і вытокам народных рэлігійных вераванняў, колькі да самога характару гэтых, ужо ўстояных вераванняў, да эпохі 19 у. і пачаткі 20 у. Аднак, калі разглядаць гэтае пытанне з генетычнага пункта гледжання, з пункта гледжання вытокаў народнай духоўнай культуры, прыйдзецца прызнаць, што такіх вытокаў або крыніц было больш двух - хрысціянскага і паганскага.
Існаваў яшчэ трэцяя крыніца, шмат у чым прыняты славянамі сумесна або амаль адначасова з хрысціянскім. Гэта народная і гарадская культура, якая развівалася і ў Візантыі, і збольшага на Захадзе. Так пранікалі ў славянскае асяроддзе элементы позняй антычнасці - элінства, матывы блізкаўсходніх апокрыфаў, усходняга містыцызму і заходняй сярэднявечнай кніжнасці, якія, верагодна, у славянскай народнай культуры і рэлігіі не функцыянавалі і не ўспрымаліся як вызначаная сістэма, але якія надавалі ўсёй славянскай культуры эпохі мінуўшчыны тысячагоддзі вызначанае аблічча, асоба, поўнасць і рознастароннасць яе вонкавых, фармальных і ўнутраных - ідэалагічных і сэнсавых - праяў і сутнасцяў.
Калі бы ўсё зводзілася да "дваевера", да двух кампанентам, да двух крыніцам славянскай народнай духоўнай культуры ў канцы 1-го і ў пачатку 2-го тысячагоддзі нашай эры, культуры, якая мела паслядоўнае і бесперапыннае развіццё да нашых дзён, пытанне выяўлення элементаў славянскіх дахрысціянскіх паганскіх старажытнасцяў вырашаўся бы адносна проста. Усё, што заставалася бы за вылікам хрысціянскіх інстытутаў, чорт і асаблівасцяў, добра вядомых па шматлікіх пісьмовых сведчаннях, можна было бы аднесці на рахунак дахрысціянскага паганства, растлумачыць як яго працяг, развіццё або рэлікты. Аднак справа ўскладняецца ў значнай ступені наяўнасцю фрагментаў "трэцяй" культуры, запазычанняў і ўласна славянскіх інавацый агульнага і асабліва лакальнага паходжання.

Содержание

Уводзіны 3
1.Генезіс купальскага абраду ў беларусаў.6
2.Узаемасувязь купалля на Беларусі з іншымі нацыянальнымі традыцыямі. 24
3. Выкарыстанне абрада Купалле у дзіцячым калектыве. 39
Заключэнне 50
Спіс выкарыстанай літаратуры 52

Литература

Спіс выкарыставанай літаратуры
1. Адамовіч Я.К. Рана на Івана...-Мінск, 2002
2. Барташэвіч Г.А. Беларуская народная паэзія веснавога цыкла і славянская фальклорная традыцыя. Мн., 1985.
3. Беларускі народны каляндар / Аўт.-уклад. А. Лозка. Мн.: Полымя, 1993.
4. Беларуская вусна-паэтычная творчасць: Падруч. для студэнтаў філал. спец. ВНУ / К. П. Кабашнікаў, А. С. Ліс, А. С. Фядосік і інш. Мн., 2000.
5. Беларуская міфалогія: Энцыклапедычны слоўнік. Мн., 2006.
6. Беларускі фальклор: Энцыклапедыя: У 2 т. Мн., 20052006.
7. Беларускія народныя танцы, карагоды, гульні / Склад. В. С. Семенякоў. Мн., 1989.
8. Беларусы. Т. 7. Вусная паэтычная творчасць / Г. А. Барташэвіч, Т. В. Валодзіна, А. І. Гурскі і інш. Мн., 2004.
9. Бессонов П.А. Белорусские песни.
10. Валодзіна Т. В. Талака ў сістэме духоўнай культуры беларусаў. Мн., 1997.
11. Васілевіч У. Беларускі народны каляндар. Мн.: Ураджай, 1993;
12. Вількін Я. Р. Беларускія народныя гульні. Мн., 1969.
13. Виноградова Л.Н., Толстая С.М. Иван Купала //Славянские древности: Этнолннгвнстический словарь. В 5томах. М., 1999. Т 2 С.363.
14. Гаврилов Д.А, Наговицын А.Е. БОГИ СЛАВЯН. ЯЗЫЧЕСТВО. ТРАДИЦИЯ. М.: Рефл-Бук, 2002, -464 с.
15. Гілевіч Н. С. Паэтыка беларускай народнай лірыкі. Мн., 1975.
16. Гілевіч Н. С. Песні народных свят і абрадаў. Мн., 1974.
17. Гурскі А. І. Тайны народнай песні. Мн., 1994.
18. Гурскі А. І. Семантыка і паэтыка сямейнай лірыкі. Мн., 2001.
19. Гусева Н.Р. Славяне и арьи: Путь богов и слов. М.: Гранд, 2002
20. Кабашнікаў К. П., Фядосік А. С., Ліс А. С. і інш. Беларуская вусна-паэтычная творчасць: Падручнік для філалаг. спец. ВНУ. Мн., 1998.
21. Казакова І.В. Беларускі фальклор. Курс лекцый. Мн,. 2003.
22. Казакова І. В. Міфалагемы і магія ў беларускім абрадавым фальклоры. Мн., 1997.
23. Коваль У.І., Новак В.С. Беларускія народныя святы і звычаі. Гомель: Бел. агенцтва нав. тэхн. і дзелавой інфармацыі, 1993;
24. Купальскія і пятроўскія песні / Уклад. А. С. Ліс, С. Т. Асташэвіч, Г. В. Таўлай. Мн., 1985.
25. Крук І. І. Сімволіка беларускай народнай культуры. Мн., 2000.
26. Лакотка А. І., Барыс С. В. Сцежкамі дзядоў: Этнаграфічныя нарысы. Кніга для вучняў. Мн., 1986.
27. Лірычныя песні / Уклад. і рэд. Н. С. Гілевіч. Мн., 1976.
28. Ліс А. С. Каляндарна-абрадавая творчасць беларусаў: Сістэма жанраў. Эстэтычны аспект. Мн., 1998.
29. Ліс А. С. Купальскія песні. Мн., 1974.
30. Ліс.А-С. Паходжанне і мастацкая прырода купальскай паэзіі //Купальскія і пятроўскія песні /Уклад. А.СЛіса, С.ТАсташэвіч, Г.В.Таулай. - Мн., 1985.
31. Лозка А. Беларускі народны каляндар. Мн., 1993.
32. Мамардашвили М. Введение в философию (Феноменология философии) // Новый круг 1992 №2 с. 56-73.
33. Мошуль, Л. Купальская ночка / Л. Мошуль // Сельскае жыццё. 2004.
34. Народная культура Беларусі: Энцыклапедычны даведнік / Пад агул. рэд. В. С. Цітова. Мн., 2002.
35. Народная спадчына / Склад. А. С. Фядосік, Г. А. Пятроўская. Мн., 1984.
36. Николаева Л. Праздник для взрослых и детей / Л. Николаева // Сельскае жыццё. 2004.
37. Романов Е.Р., «Белорусский с6орник»: Выш. 8. Вильна, 1912.
38. Рыбаков Б.А. Киевская Русь и русские княжества 12-13 вв. М.: Наука, 1993.
39. Песні народных свят і абрадаў / Уклад. і рэд. Н. С. Гілевіч. Мн., 1974.
40. Потебня А.А. «Объяснение малорусских и сродных народных песен». Т. 1-2, Варшава, 1887.
41. Потебня А.А. 0 некоторых снмволах в славянской народной поэзнн. -Харьков, 1914.
42. Праздник детства // Сельскае жыццё. 2004.
43. Пятроўская Г. Л. Жывая спадчына. Мн., 1988.
44. Сысоў У. Н. З крыніц спрадвечных. Мн., 1997.
45. Сямя і сямейны быт беларусаў / В.К. Бандарчык, Г.М. Курыловіч, Л.В. ракава і інш. Мн.: Навука і тэхніка, 1990.
46. Тавлай Г.В. Белорусское купалье. Обряд, песня. - Мн., 1986.
47. Цітовіч Г.І. Анталогія беларускай народнай песні. Мн., 1975.
48. Шейк П.В. «Белорусские народные песни»: СПб., 1874.
49. Этнаграфія Беларусі: Энцыклапедыя. Мн.: БелСЭ, 1989.
50. Kolberg O. Bialorus Polesie. Wroclaw-Poznan, 1968.

Форма заказа

Заполните, пожалуйста, форму заказа, чтобы менеджер смог оценить вашу работу и сообщил вам цену и сроки. Все ваши контактные данные будут использованы только для связи с вами, и не будут переданы третьим лицам.

Тип работы *
Предмет *
Название *
Дата Сдачи *
Количество Листов*
уточните задание
Ваши Пожелания
Загрузить Файлы

загрузить еще одно дополнение
Страна
Город
Ваше имя *
Эл. Почта *
Телефон *
  

курсовые, дипломные, контрольные на заказ скидки на курсовые, дипломные, контрольные на заказ

© 2010-2016, Все права защищены. Принимаем заказы по всей России.